Anisi është një bimë aromatike e njohur që nga lashtësia, e përdorur si në kuzhinë ashtu edhe në mjekësinë popullore. Me aromën e tij të butë dhe shijen karakteristike, anisi është vlerësuar ndër shekuj për aftësinë e tij për të qetësuar stomakun dhe për të ndihmuar tretjen. Farat e vogla të anisit janë përdorur tradicionalisht për përgatitjen e çajrave shërues, veçanërisht pas vakteve të rënda ose në momentet kur trupi ndiente fryrje, parehati apo rëndesë të brendshme.
Në traditën popullore, anisi konsiderohej një bimë që “sjell qetësi nga brenda”, duke ndihmuar jo vetëm sistemin tretës, por edhe relaksimin e përgjithshëm të trupit. Për këtë arsye, ai shpesh kombinohej me bimë të tjera të buta si kamomili, duke krijuar receta të thjeshta, natyrale dhe të besuara brez pas brezi.
Në shtëpitë e vjetra shqiptare, para se farmacitë të bëheshin pjesë e përditshmërisë, shërimi niste gjithmonë nga natyra. Kur stomaku rëndohej, kur fryrjet nuk linin rehat apo kur gjumi nuk vinte as pas mesnate, gratë e shtëpisë ndiznin zjarrin ngadalë dhe përgatisnin një çaj të thjeshtë, por të fuqishëm: kamomil dhe anise.
Kjo recetë e trashëguar brez pas brezi përdorej jo vetëm për dhimbjet e barkut, por edhe për të qetësuar trupin dhe mendjen. Besohej se kombinimi i këtyre dy bimëve “qetësonte zjarrin e brendshëm”
(Në gjuhën e vjetër popullore, “zjarri i brendshëm” përdorej për të përshkruar një gjendje të nxehtësisë së tepruar në trup, e cila shfaqej me simptoma si:
-
ndjesi djegieje në stomak
-
urth dhe aciditet
-
fryrje dhe shqetësim pas ushqimit
-
nervozizëm dhe shqetësim i brendshëm
-
vështirësi për të fjetur
-
djersitje pa arsye të dukshme
Njerëzit nuk flisnin për acid gastrik apo sistem nervor, por e përshkruanin gjendjen me gjuhë figurative
dhe të kuptueshme: “trupi është i ndezur nga brenda)
. dhe sillte një ndjesi lehtësie që përhapej në gjithë trupin.
Kamomili, i mbledhur zakonisht në fillim të verës dhe i tharë në hije, njihej për vetitë e tij qetësuese dhe anti-inflamatore. Anisi, nga ana tjetër, përdorej për tretjen dhe për largimin e fryrjeve, sidomos pas vakteve të rënda. Së bashku, ato krijonin një pije të butë, aromatike dhe thellësisht shëruese.
Përgatitja ishte një ritual më vete. Uji vihej në zjarr derisa të niste të vlojë lehtë, me zjarr te ulet. Në një filxhan shtoheshin lulet e kamomilit dhe farat e anisit, pastaj mbi to hidhej uji i nxehtë. Ena mbulohej dhe lihej disa minuta që aroma dhe fuqia e bimëve të përhapej plotësisht.
Ky çaj pihej zakonisht i ngrohtë, me gllënjka të vogla, zakonisht në mbrëmje. Shpesh thuhej se “pas filxhanit të dytë, sytë mbyllen vetë”. Nuk ishte vetëm çaji që ndihmonte, por edhe qetësia e momentit, heshtja e shtëpisë dhe besimi se natyra di të shërojë.
Sot, edhe pse jetojmë në një kohë tjetër, kjo recetë e vjetër mbetet aktuale. Ajo na kujton se trupi ka nevojë për butësi, për ritme të ngadalta dhe për kura që nuk e lodhin, por e mbështesin. Çaji i kamomilit dhe anisit nuk është thjesht një pije – është një kujtim i gjallë i mençurisë popullore.
